
12月17日下午(wu),讀書(shu)俱(ju)樂部請來了藝術設計學院的南海(hai)民(min)、周瑞(rui)平、黃兆華三位老師(shi),結合“深圳職(zhi)業技術學院2015師(shi)生(sheng)書(shu)畫作品聯展”給書(shu)友(you)們傳(chuan)講如果欣賞書(shu)畫。
聯(lian)展(zhan)里既(ji)有三(san)位老師的(de)(de)(de)(de)(de)(de)杰作(zuo),也有他(ta)(ta)們(men)的(de)(de)(de)(de)(de)(de)同事和學生(sheng)的(de)(de)(de)(de)(de)(de)作(zuo)品,所(suo)以三(san)位老師講得生(sheng)動活(huo)(huo)潑,書友們(men)看得聽得親切(qie)入迷。我們(men)首先(xian)欣賞的(de)(de)(de)(de)(de)(de)是(shi)黃(huang)兆華老師(問石(shi),據說(shuo)(shuo)此石(shi)有齊(qi)白石(shi)、石(shi)濤、他(ta)(ta)山之(zhi)(zhi)石(shi)等多(duo)重含義)的(de)(de)(de)(de)(de)(de)系列(lie)水(shui)墨(mo)(mo)(mo)畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua),黃(huang)老師積(ji)多(duo)年作(zuo)畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)之(zhi)(zhi)功(gong),其畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)已自(zi)成一(yi)體(ti),他(ta)(ta)稱之(zhi)(zhi)為留仙(xian)派。他(ta)(ta)的(de)(de)(de)(de)(de)(de)畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)構圖(tu)非常簡潔干(gan)凈,所(suo)畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)之(zhi)(zhi)物全(quan)是(shi)生(sheng)活(huo)(huo)中常見的(de)(de)(de)(de)(de)(de)景物,純黑白,“墨(mo)(mo)(mo)即是(shi)色”(墨(mo)(mo)(mo)的(de)(de)(de)(de)(de)(de)濃(nong)淡變(bian)化(hua)就(jiu)是(shi)色的(de)(de)(de)(de)(de)(de)層次(ci)變(bian)化(hua)),墨(mo)(mo)(mo)韻(yun)十足(zu),非常耐(nai)看,正(zheng)所(suo)謂“淡墨(mo)(mo)(mo)輕嵐為一(yi)體(ti)”。南海民(min)老師告訴我們(men),水(shui)墨(mo)(mo)(mo)畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)乃(nai)由(you)水(shui)和墨(mo)(mo)(mo)經過調配(pei)水(shui)和墨(mo)(mo)(mo)的(de)(de)(de)(de)(de)(de)濃(nong)度所(suo)畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)出的(de)(de)(de)(de)(de)(de)畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua),是(shi)繪(hui)畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)的(de)(de)(de)(de)(de)(de)一(yi)種形式,被視為中國傳(chuan)統繪(hui)畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua),也稱國畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)。用墨(mo)(mo)(mo)為主要原料(liao)加以清水(shui)的(de)(de)(de)(de)(de)(de)多(duo)少引為濃(nong)墨(mo)(mo)(mo)、淡墨(mo)(mo)(mo)、干(gan)墨(mo)(mo)(mo)、濕墨(mo)(mo)(mo)、焦墨(mo)(mo)(mo)等,畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)出不(bu)同濃(nong)淡(黑、白、灰)層次(ci)。著名的(de)(de)(de)(de)(de)(de)詩人(ren)、畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)家、音樂(le)家王維(wei)在(zai)《山水(shui)訣》中說(shuo)(shuo):“夫畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)道之(zhi)(zhi)中,水(shui)墨(mo)(mo)(mo)最為上(shang)。肇自(zi)然之(zhi)(zhi)性,成造化(hua)之(zhi)(zhi)功(gong)。或咫尺之(zhi)(zhi)圖(tu),寫(xie)百千里之(zhi)(zhi)景,東西南北,宛爾目(mu)前,春夏秋冬(dong),生(sheng)于(yu)筆(bi)底(di)。”南老師在(zai)本(ben)次(ci)聯(lian)展(zhan)中展(zhan)出的(de)(de)(de)(de)(de)(de)畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)作(zuo)是(shi)鶴(he)之(zhi)(zhi)“春(蘭)夏(蓮)秋(葡(pu)萄)冬(dong)(梅(mei))”系列(lie),雖然現(xian)實(shi)生(sheng)活(huo)(huo)中,鶴(he)并(bing)不(bu)自(zi)然棲(qi)息于(yu)梅(mei)蘭蓮萄旁,但此四幅(fu)畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)體(ti)現(xian)的(de)(de)(de)(de)(de)(de)正(zheng)是(shi)“藝術(shu)來源(yuan)于(yu)生(sheng)活(huo)(huo)又高于(yu)生(sheng)活(huo)(huo)”之(zhi)(zhi)處(chu)(chu),畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)者借畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)表(biao)達出“梅(mei)妻鶴(he)子”等喻意(yi)。這正(zheng)應(ying)了南朝謝(xie)赫的(de)(de)(de)(de)(de)(de)古(gu)畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)品錄(lu)評論:中國畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)講求(qiu)“以形寫(xie)神”,追求(qiu)一(yi)種“妙在(zai)似與不(bu)似之(zhi)(zhi)間”的(de)(de)(de)(de)(de)(de)感覺,講究(jiu)“氣韻(yun)生(sheng)動”,不(bu)拘泥于(yu)物體(ti)外表(biao)的(de)(de)(de)(de)(de)(de)肖(xiao)似,而多(duo)強調抒發作(zuo)者的(de)(de)(de)(de)(de)(de)主觀情趣。周利群(qun)的(de)(de)(de)(de)(de)(de)水(shui)墨(mo)(mo)(mo)畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)則(ze)近處(chu)(chu)寫(xie)實(shi),遠處(chu)(chu)抽象,色彩微妙,意(yi)境豐(feng)(feng)富。同是(shi)畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)荷,周瑞平老師和張(zhang)小綱、周林一(yi)則(ze)畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)出了完全(quan)不(bu)一(yi)樣(yang)的(de)(de)(de)(de)(de)(de)風(feng)格,有重裝飾的(de)(de)(de)(de)(de)(de),有純國畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)特色的(de)(de)(de)(de)(de)(de),有國畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)與水(shui)彩結合的(de)(de)(de)(de)(de)(de)中西合璧特色的(de)(de)(de)(de)(de)(de),我們(men)藉由(you)藝術(shu)家精(jing)湛的(de)(de)(de)(de)(de)(de)畫(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)(hua)筆(bi),看到了一(yi)個更豐(feng)(feng)富的(de)(de)(de)(de)(de)(de)世界。
在(zai)接下來的(de)(de)(de)(de)欣賞(shang)書(shu)(shu)法(fa)(fa)(fa)(fa)作品(pin)環(huan)節中,周瑞平老師告訴我們,書(shu)(shu)法(fa)(fa)(fa)(fa)藝術本(ben)體(ti)包括筆(bi)(bi)法(fa)(fa)(fa)(fa)、字(zi)(zi)法(fa)(fa)(fa)(fa)、構(gou)(gou)法(fa)(fa)(fa)(fa)、章(zhang)法(fa)(fa)(fa)(fa)、墨(mo)(mo)法(fa)(fa)(fa)(fa)、筆(bi)(bi)勢等(deng)內(nei)容。書(shu)(shu)法(fa)(fa)(fa)(fa)筆(bi)(bi)法(fa)(fa)(fa)(fa)是(shi)其技法(fa)(fa)(fa)(fa)的(de)(de)(de)(de)核心內(nei)容。筆(bi)(bi)法(fa)(fa)(fa)(fa)也(ye)稱“用(yong)筆(bi)(bi)”,指(zhi)運筆(bi)(bi)用(yong)鋒的(de)(de)(de)(de)方法(fa)(fa)(fa)(fa),要(yao)求:平、圓、留、重、變。字(zi)(zi)法(fa)(fa)(fa)(fa),也(ye)稱“結字(zi)(zi)”、“結構(gou)(gou)”,指(zhi)字(zi)(zi)內(nei)點畫的(de)(de)(de)(de)搭配、穿插、呼應、避就(jiu)(jiu)等(deng)等(deng)關系(xi)。章(zhang)法(fa)(fa)(fa)(fa),也(ye)稱“布白(bai)”,指(zhi)一(yi)幅字(zi)(zi)的(de)(de)(de)(de)整體(ti)布局(ju),包括字(zi)(zi)間(jian)關系(xi)、行間(jian)關系(xi)的(de)(de)(de)(de)處理(li)。墨(mo)(mo)法(fa)(fa)(fa)(fa),是(shi)用(yong)墨(mo)(mo)之(zhi)法(fa)(fa)(fa)(fa),指(zhi)墨(mo)(mo)的(de)(de)(de)(de)濃(nong)、淡、干、枯、濕的(de)(de)(de)(de)處法(fa)(fa)(fa)(fa),講究筆(bi)(bi)墨(mo)(mo)神韻(yun)(yun)。一(yi)幅好的(de)(de)(de)(de)書(shu)(shu)法(fa)(fa)(fa)(fa)作品(pin),是(shi)有(you)韻(yun)(yun)律(lv)和(he)(he)節奏的(de)(de)(de)(de)。行書(shu)(shu)要(yao)欣賞(shang)它的(de)(de)(de)(de)韻(yun)(yun)律(lv)動(dong)感,楷(kai)書(shu)(shu)要(yao)欣賞(shang)它的(de)(de)(de)(de)寧靜雅致,草書(shu)(shu)要(yao)欣賞(shang)它的(de)(de)(de)(de)意境和(he)(he)線條的(de)(de)(de)(de)力量。而書(shu)(shu)法(fa)(fa)(fa)(fa)作品(pin)中的(de)(de)(de)(de)印(yin)(yin)(yin)章(zhang)則起著均衡畫面構(gou)(gou)圖,豐富畫面效果的(de)(de)(de)(de)功(gong)能,可分(fen)(fen)陽文(wen)章(zhang)(朱紋(wen))和(he)(he)陰文(wen)章(zhang)(白(bai)紋(wen))兩(liang)類。就(jiu)(jiu)印(yin)(yin)(yin)章(zhang)在(zai)畫面上(shang)(shang)的(de)(de)(de)(de)位置而論,又(you)有(you)迎首章(zhang)、腰章(zhang)和(he)(he)名號(hao)章(zhang)之(zhi)分(fen)(fen)。在(zai)一(yi)處連蓋兩(liang)印(yin)(yin)(yin)或兩(liang)印(yin)(yin)(yin)以(yi)上(shang)(shang)者,一(yi)般上(shang)(shang)邊(bian)的(de)(de)(de)(de)印(yin)(yin)(yin)略大,下邊(bian)印(yin)(yin)(yin)略小,上(shang)(shang)邊(bian)是(shi)陽文(wen),下邊(bian)用(yong)陰文(wen)。周老師還說道(dao),書(shu)(shu)法(fa)(fa)(fa)(fa)的(de)(de)(de)(de)最好老師是(shi)對(dui)臨(lin),對(dui)臨(lin)前要(yao)讀(du)帖,要(yao)研究,這個過(guo)程比較枯燥,但必不可少,只有(you)基礎打扎實了,才(cai)能自我創作,否則就(jiu)(jiu)是(shi)沒有(you)根(gen)基的(de)(de)(de)(de)浮(fu)萍。
在三位老師的(de)(de)點(dian)撥下(xia)(xia),我(wo)們體會(hui)到,如果說西洋(yang)畫(hua)是(shi)(shi)“再現”的(de)(de)藝(yi)術(shu)(shu),那(nei)么中(zhong)國(guo)畫(hua)就是(shi)(shi)“表現”的(de)(de)藝(yi)術(shu)(shu)。中(zhong)國(guo)畫(hua)并不只是(shi)(shi)宣紙上(shang)(shang)的(de)(de)點(dian)染勾(gou)勒(le),國(guo)畫(hua)是(shi)(shi)要表現“氣韻”、“境界(jie)”,實際上(shang)(shang)是(shi)(shi)一個系統的(de)(de)思想集成(cheng)最終的(de)(de)表現。意(yi)、識、靈齊(qi)備(bei),詩、書、畫(hua)一體,詩為畫(hua)之意(yi),書為畫(hua)之骨。技法之熟,可呈胸(xiong)臆(yi);畫(hua)面之外(wai),可留(liu)思想,這也是(shi)(shi)判斷(duan)中(zhong)國(guo)傳統書畫(hua)作(zuo)品藝(yi)術(shu)(shu)價值高下(xia)(xia)的(de)(de)實質所在。
最(zui)后三位(wei)老師都(dou)表達了(le)“希(xi)望書(shu)(shu)友們從今天開(kai)始,拿起筆(bi),浸(jin)潤書(shu)(shu)畫之中(zhong)的”愿望,因(yin)為習書(shu)(shu)作(zuo)畫可(ke)修身養性、延年(nian)益(yi)壽,何樂而不(bu)為!
圖書(shu)館 唐(tang) 艷(yan)